AI-cursus kiezen: gratis of een training op maat voor je team?

Zoek je een AI-cursus, dan kom je snel uit bij twee gratis opties: de Nationale AI-cursus en Elements of AI. Daarnaast zijn er betaalde trainingen voor teams. Dé beste AI-cursus voor iedereen bestaat niet. De keuze hangt vooral af van wat je na afloop wilt kunnen: AI begrijpen, of AI gebruiken in je eigen werk.

Ik geef zelf zo'n betaalde training. Hieronder lees je wat de gratis cursussen bieden en wanneer ze genoeg zijn.

De Nationale AI-cursus

Jim Stolze bedacht de Nationale AI-cursus in 2018. De cursus is gratis en in het Nederlands. Volgens de makers duurt hij ongeveer 2,5 uur, verdeeld over negen korte hoofdstukken die je in je eigen tempo volgt. Aan het eind krijg je een certificaat (Nationale AI-cursus).

Je leert wat AI is, hoe machine learning werkt en hoe een taalmodel werkt. Daarnaast gaat het over prompten, tools en agents, AI in de samenleving en wat de Europese AI-verordening voor je betekent. Er is ook een verdiepende module over AI en ethiek.

Goed om te weten: Stichting Lowercase heeft de cursus op 1 oktober 2026 overgedragen aan Gotcha AI Certified. De cursussen verhuizen binnenkort naar Gotcha Free. Ze blijven gratis en je voortgang gaat mee (overstap Nationale AI-cursus).

Elements of AI

Elements of AI is een gratis online cursus van MinnaLearn en de Universiteit van Helsinki. Er is een Nederlandse versie, met de TU Delft als partner. Je leert wat AI is, wat het wel en niet kan en hoe het ons leven beïnvloedt. Er komt geen hogere wiskunde of programmeren aan te pas (Elements of AI).

Het is een flinke cursus. De lesstof bestaat uit tekst, links en oefeningen, zonder video's (Elements of AI, veelgestelde vragen). De makers raden aan om hem in zes weken af te ronden en rekenen op vijf tot tien uur per onderdeel (Elements of AI, veelgestelde vragen). Na afloop krijg je een digitaal certificaat (Elements of AI, certificaat). Wil je verder, dan is er het vervolg Building AI. Dat is alleen in het Engels en de makers raden wat basiskennis van Python aan.

Wat de wet vraagt: AI-geletterdheid

Sinds 2 februari 2025 geldt artikel 4 van de Europese AI-verordening. Organisaties die AI-systemen ontwikkelen of gebruiken, moeten maatregelen nemen zodat hun medewerkers er verantwoord mee kunnen werken (Autoriteit Persoonsgegevens). Dat geldt ook als je team 'gewoon' ChatGPT gebruikt. De Europese Commissie geeft als voorbeeld dat je medewerkers dan wijst op risico's zoals verzonnen antwoorden (Europese Commissie).

Wat betekent dat in de praktijk? Volgens de Europese Commissie:

• Een certificaat is niet nodig. Je kunt intern bijhouden welke trainingen en andere maatregelen je hebt genomen.
• Er is geen standaardaanpak voor iedereen. Wat nodig is, hangt af van de kennis van je mensen, de AI die jullie gebruiken en de risico's daarvan.
• Alleen de gebruiksinstructies van een AI-systeem laten lezen werkt vaak niet.
• Sinds medio juli 2026 is artikel 4 aangepast. De plicht blijft, maar er staat geen vast 'voldoende' niveau meer in. Nationale toezichthouders houden sinds 2 augustus 2026 toezicht.

Een gratis cursus kan dus een prima onderdeel van je aanpak zijn. Maar een algemene cursus gaat niet over hoe je team AI in het eigen werk gebruikt.

De opties naast elkaar

Wanneer gratis genoeg is

Een gratis cursus is vaak genoeg als:

• je vooral wilt begrijpen wat AI is en wat het niet kan
• je een gedeelde basis zoekt voor een grote groep, als eerste stap naar AI-geletterdheid
• mensen tijd hebben en zelfstandig willen leren
• je nog niet weet waarvoor jullie AI willen gebruiken

Wil je snel een basis, begin dan met de Nationale AI-cursus. Wil je dieper begrijpen hoe AI werkt, kies dan Elements of AI.

Wat een training voor je team toevoegt

Een algemene cursus legt uit hoe AI werkt. Hij gaat niet over jullie taken, jullie gegevens of de tools die je team gebruikt. Daar zit het verschil met een AI-cursus voor bedrijven die op je eigen werk is gericht:

• Je werkt aan een taak die je echt vaak doet, niet aan een oefening.
• Je spreekt af welke gegevens je wel en niet met een AI-tool deelt.
• Je controleert de uitkomst op echte voorbeelden en zoekt de fouten.
• Er kijkt iemand mee als je vastloopt.
• Je leert het samen, dus je team praat daarna dezelfde taal.

Dat kost geld en een werkdag. Het loont vooral als je team AI al gebruikt of wil gaan gebruiken voor concreet werk.

Mijn cursus AI op de werkvloer is zo'n dag. Je werkt met Codex van OpenAI en Claude van Anthropic aan een taak uit je eigen werk, zoals een rommelige export opschonen of een eerste versie van een offerte maken. Aan het eind draait er een automatisering die je zelf hebt gebouwd. Je hoeft niet te kunnen programmeren.

Na afloop krijg je een bewijs van deelname. De cursus telt mee voor de AI-geletterdheid die je organisatie volgens artikel 4 van de AI-verordening moet regelen. De wet eist geen certificaat, maar met het bewijs van deelname laat je organisatie zien wat ze eraan heeft gedaan.

Checklist: zo kies je een AI-cursus

1. Wat moet je na afloop kunnen? Wil je AI begrijpen, kies dan een gratis cursus. Wil je het toepassen in je werk, kies dan een praktijktraining.
2. Voor wie is het? Voor één persoon of een hele organisatie werkt een gratis online cursus goed. Heeft een team vergelijkbare taken, dan loont het om samen te leren.
3. Hoeveel tijd is er? De Nationale AI-cursus kost ongeveer 2,5 uur, Elements of AI een paar weken naast je werk en een praktijktraining één dag.
4. Welke tools gebruiken jullie? Oefen met de tools die je team daarna ook echt gebruikt.
5. Welke gegevens mogen erin? Spreek dat vooraf af, niet achteraf.
6. Hoe leg je het vast? Noteer wie wat heeft gevolgd. Een certificaat of bewijs van deelname helpt daarbij, maar is niet verplicht.
7. Wat gebeurt er daarna? Spreek af wie verdergaat en hoe je de resultaten blijft controleren.

Je kunt ook combineren: een gratis cursus als basis voor iedereen en een praktijkdag voor het team dat er dagelijks mee werkt. Wil je weten of zo'n dag bij jullie past? Bekijk de cursussen en neem contact op.